Przeciwdziałanie proliferacji BMR separator

Przeciwdziałanie proliferacji BMR

Zjawisko proliferacji obok globalnego terroryzmu od szeregu lat jest postrzegane jako jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa światowego i z tego też powodu pozostaje ono w stałym, aktywnym zainteresowaniu służb specjalnych.

Proliferacja jest to rozprzestrzenianie broni masowego rażenia (BMR) oraz środków jej przenoszenia do tzw. krajów ryzyka. Przedmiotem proliferacji są także materiały, surowce, urządzenia i wiedza, które mogą mieć podwójne zastosowanie tzn. zarówno w sektorze cywilnym jak i wojskowym.

Polska od wielu lat jest aktywnym uczestnikiem porozumień, konwencji i reżimów kontrolnych w zakresie nieproliferacji oraz kontroli obrotu towarami i technologiami podwójnego zastosowania. Warunkiem efektywnego przeciwdziałania temu zagrożeniu jest międzynarodowa współpraca m.in. służb specjalnych.

Polska od czasu transformacji ustrojowej nie znajduje się na żadnej liście ograniczeń lub zakazów, tym samym polskie podmioty mogą swobodnie uczestniczyć w światowym handlu i wymianie naukowo-technicznej. Rodzi to ryzyko pojawienia się w naszym obszarze gospodarczym podmiotów i osób zainteresowanych nielegalnym pozyskiwaniem „wrażliwych” towarów, urządzeń i technologii.

W celu spełnienia standardów międzynarodowych zostały wprowadzone do krajowego porządku prawnego przepisy regulujące działalność gospodarczą w tym obszarze. Powołały one do życia organy kontroli obrotu i wyznaczyły rolę służb ochrony porządku prawnego. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego jest jedną z instytucji opiniujących wnioski o wydanie zezwolenia na międzynarodowy obrót towarami podwójnego zastosowania. Agencja może zainicjować wszczęcie kontroli u przedsiębiorcy, jak również wystąpić o cofnięcie lub zmianę zakresu zezwolenia na obrót.

Ponadto ABW jest jedyną w Polsce służbą specjalną o uprawnieniach śledczych, która ma ustawowy obowiązek rozpoznawania, przeciwdziałania i zwalczania przestępstw związanych z proliferacją. W realizacji tych zadań współpracuje przede wszystkim ze: służbą celną, strażą graniczną i innymi służbami specjalnymi RP.